Văn Hóa Đọc Việt Nam

MỘT LẦN NHÌN LẠI CHỮ “GIÁO DỤC”

Giáo dục

Biết tự vấn và hoài nghi không ngừng nghỉ về sự hiểu biết của mình có thể giúp con người khai phóng được bản thân”. Đọc đến đây khi lật từng trang sách “Đúng Việc”, mình cảm thấy trong mình có một thôi thúc cần phải viết ra. Cũng từ ý sách, mình cũng được đánh động bởi câu: “Có lẽ trong cái ngộ nhận lớn nhất về bản thân, đó chính là ngộ nhận về về phẩm chất, nhân cách của mình”. Đang là một cộng tác viên tại dự án Văn Hoá Đọc Việt Nam, mình có dịp hồi tâm nhìn lại: Mình nghĩ mình là một người yêu giáo dục?


Vì đây là một bài tự vấn, nên xin được xưng tự thuật là “mình”. Mong sao trong quá trình đọc bài, quý bạn đọc cũng lắng nghe về chữ “giáo dục” nơi chính bản tâm. Bài viết với tâm niệm là “món ăn tinh thần” chiêu đãi bạn đọc đến thăm website thưởng thức. Dù hay dù dở, vẫn là những cầu kì chân thành và trân trọng bạn đọc nhất.


Giáo dục là gì?

Nhìn xung quanh, có thứ gì mình biết – mình có mà không do giáo dục mang lại?

 

  • Học ăn học nói, học gói học mở.
  • Ăn vóc học hay
  • Dao có mài mới sắc, người có học mới nên.
  • Bảy mươi còn học bảy mươi mốt
  • Dốt đến đâu học lâu cũng biết.
  • Học hay cày biết.​
  • Học thầy chẳng tày học bạn.
  • Học hành vất vả kết quả ngọt bùi.
  • Có học có khôn.
  • Có học mới biết, có đi mới đến.
  • Đi một buổi chợ học được mớ khôn.
  • Đi một ngày đàng học một sàng khôn.
  • Học khôn đến chết, học nết đến già.

Mình thấy quanh chữ “học” liên hệ đến bao nhiêu thứ quan trọng của đời người: Sự hiểu biết, thành công, đạo đức, hạnh phúc, khôn ngoan. Giáo dục là do tự ta đào luyện cho ta và cũng do người khác mang đến. Đó là những người mà ta gọi là cha, mẹ, thầy, cô, người thân, sếp, đồng nghiệp, bạn bè,…mọi người đều có điều gì đó khác biệt và cần thiết để mình học. Giáo dục không giới hạn không gian, thời gian. Nghĩa là chúng ta có thể học mọi nơi mọi lúc và…mọi thứ.


Giáo dục để làm gì?

Với mình, giáo dục là gì?

Mình có dịp đọc được ở cổng ra vào của Trung tâm mục vụ Sài Gòn dòng chữ: Hiểu biết để yêu thương và phục vụ. Kể ra thì chúng ta có thể nhìn thấy hầu hết các tu sĩ đều có một sự hiểu biết sâu rộng vượt trên những trải nghiệm trực tiếp của họ. Những lời giảng dạy của họ lại đầy sức thiêu đốt mọi bợn nhơ – dính mắc của người thường như chúng ta. Để rồi khi thấm nhuần những lời dạy đó, đem thực hành, trong chúng ta có một sự chuyển biến sâu sắc, cốt cũng để trở về một tâm thái bình an, tự do và thật nhiều năng lượng lành để yêu thươngphục vụ.

 

Giáo dục
Giáo dục để mang đến sự hiểu biết.

Quá trình từ “không” đi đến “chữ hiểu biết” là do điều gì tạo nên? Và quá trình từ chữ “hiểu biết” đến chữ “yêu thương và phục vụ” do điều gì tạo nên? Có rất nhiều người đi từ chữ “hiểu biết” sang chữ “vị kỉ, ích kỉ, vô cảm” đó thôi, cũng là do điều gì tạo nên?

Nói là “với mình” thôi, thật tình mọi chữ nghĩa mà mình có cũng là công trình của biết bao con người đã để lại tri thức cho thế hệ qua sách vở…


Theo sách “Đúng việc”, giáo dục là để…

Vì được gợi cảm hứng từ “Đúng việc” nên viết tới đây lại nhớ đến ý sách. Con người thường tìm về chính mình, nhưng tìm về chính mình là tìm cái gì? Đó là “tìm về con người chuyên môn và con người văn hoá của mình”. Như vậy, suy ra trên hành trình tìm về chính mình của mỗi con người, sự giáo dục không chỉ giúp người ta có một chuyên môn, mà quan trọng hơn, giáo dục phải giúp “một con người thực sự là người”, nghĩa là một nền tảng nhân cách tốt, một lẽ sống tốt. Có thể nói, cái chuyên môn cũng là phương tiện để một người sống với lẽ sống của họ.


Một số danh ngôn nói về mục đích của giáo dục

  1. Kết quả cao nhất của giáo dục là sự khoan dung (Helen Keller)
  2. Giáo dục là nghệ thuật biến con người thành có đạo đức (Hegel)
  3. Ngủ thì ai cũng như lương thiện
    Tỉnh dậy phân ra kẻ dữ, hiền
    Hiền, dữ phải đâu là tính sẵn
    Phần nhiều do giáo dục mà nên
    (Chủ tịch Hồ Chí Minh)
  4. Có hai kiểu giáo dục. Một kiểu dạy chúng ta làm thế nào để sống, và kiểu còn lại dạy chúng ta phải sống như thế nào (John Adams)
  5. Mỗi người trong các bạn đều giỏi giang về chuyện gì đó. Mỗi người trong các bạn đều có thứ gì đó để dâng cho đời. Và bạn có trách nhiệm với bản thân để tìm ra đó là gì. Đấy là cơ hội mà giáo dục có thể mang lại (Barack Obama)

Xem thêm các câu danh ngôn khác TẠI ĐÂY


Ước mơ của mình

Nhờ môi trường thầy hiền trí – tủ sách hay – nhóm bạn tốt, tự lúc nào mình đã nhen lên trong tâm trí ước mơ được dấn thân vào con đường của một nhà giáo dục. Mình, muốn bơi vào đại dương giáo dục, để được giáo dục suốt đời.


Thế thì “nhà giáo dục” là câu chuyện của tương lai? Khi được xã hội công nhận, gọi tên?

Không. Hiểu như thế thì…buồn lắm. Vì cảm tưởng sẽ như chú mèo chạy đuổi theo cái đuôi của nó lòng vòng. Mình đang là điều mình mong ước rồi. Vì mình đang cho phép mình “mạo hiểm một cách khôn ngoan” để bước những bước chân đầu tiên trên hành trình này. Mình đang giữ cái tư cách của mình trong mỗi ngày đến với Dự án bằng việc làm việc nhiệt thành.

 

Mình cũng có một ước mơ ở chặng kế tiếp của cuộc đời. Ừ thì tư tưởng chạy trước khả năng – điều đó cũng đúng mà, phải không? Đèn sẽ soi trước, chân mình bước theo, chứ có dè ngược lại thì vô lý lắm. Ngày ngày cầm những trang sách, đọc chữ và học nghĩa. Khi Dự án có chương trình, thì xách “túi chuyên môn”, “túi văn hoá” cùng…túi đồ đi. Làm “nhà giáo dục” ở hiện tại, làm hết mình, nhiệt thành để xứng đáng với lời tình tự của bản thân: “Mình yêu giáo dục”.


Một lần nhìn lại, mình đã “biết” như thế.

Mong cho ai đó nếu đã từng đón nhận ý nguyện “yêu giáo dục” vào trong tâm cảm của mình, đừng chỉ dừng lại ở đó. Bởi nhận về, còn phải giữ gìn, nuôi dưỡng nó lớn lên, sâu dày thêm, việc đó khó hơn nhiều lần. Thỉnh thoảng, hãy tự vấn mình xem chữ “giáo dục” mà mình đã chọn yêu, hay…trót yêu trong mình nay đã có một hình hài như thế nào.

Mong cho mỗi chúng ta đều là người thầy khai minh, khai tâm của chính mình.

Xem thêm bài viết khác của Dự án TẠI ĐÂY

(Thanh Thương)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.